بهتر است در قدم اول به این سوال پاسخ دهیم که شبکه کامپیوتری چیست؟ امروزه به دلیل گسترش ارتباطات و شبکه های کامپیوتری کمتر کسی را میتوان پیدا کرد که با علم شبکه کامپیوتری آشنایی نداشته باشد، در واقع این علم از تلفیق علومی همچون الکترونیک، مخابرات و کامپیوتر بوجود آمده است.

 بطور کلی شبکه کامپیوتری به اتصال دو یا چند کامپیوتر با هدف اشتراک گذاری و بهبود ارتباطات گفته میشود. در واقع اتصال کامپیوترهای شخصی (لپتاپ و رایانه رومیزی) یا کامپیوترهای سرویس دهنده از طریق روتر، سوئیچ و اکسس پوینت تشکیل یک شبکه کامپیوتری خواهد داد که با هدف مبادله ی داده ها و اشتراک گذاری ایجاد میشود.

امروزه علاوه بر رایانه های شخصی دستگاه های دیگری نظیر تلفنهای هوشمند، دوربین های مدار بسته، تبلت، کنسول های بازی و… نیز میتوانند به شبکه متصل شوند. در حقیقت به جهت تشکیل یک شبکه کامپیوتری باید دو یا چند کامپیوتر با کمک یک رابط فیزیکی همانند کابل یا از طریق بیسیم به یکدیگر متصل شوند.

 در کجا شبکه کامپیوتری استفاده میشود؟

شبکه کامپیوتری برای ساده تر کردن ارتباط ما ایجاد شده تا به جای اینکه اطلاعات را با روش های قدیمی جا به جا کنیم از تکنولوژی روز بهره مند بشیم.

به عنوان مثال در زمان قدیم برای ارتباط بین کامپیوتر خود ابتدا دیتا را به فلش مموری یا هارد خود متصل میکردیم و سپس به دستگاه دوم متصل و به آن انتقال میدادیم. اما با شبکه کردن کامپیوتر به هم به سادگی دیتا را با سرعت زیاد بین دستگاه ها منتقل بکنیم.

امروزه در شرکت های بزرگ و کوچک، بانک ها، ادارات دولتی و خصوصی، سوپرمارکت های بزرگ، خانه های نسل جدید، ماشین نوین و… از شبکه کامپیوتری استفاده میشه.

بنابراین میتوان گفت که از شبکه های کامپیوتری در بیشتر فعالیت های امروزی نقش داره و نمیشه نقش اون رو نادیده گرفت.

چرا شبکه های کامپیوتری اهمیت دارد؟

به طور خیلی خلاصه به این دلیل شبکه کامپیوتری اهمیت داره که هزینه را کم میکنه، منابع بیشتری در اختیار شما قرار میده، سهولت در ارسال و دریافت اصلاعات وجود داره، محدودیتی نداره و میشه در هر مکانی آن را راه اندازی کرد.

اما اگر قصد داشته باشیم به تمام موارد وجود شبکه کردن کامپیوتر با هم اشاره کنیم میتوان به موارد زیر اشاره کرد.

🟢استفاده از منابع به صورت مشترک

یکی از مزایای ارتباط شبکه این هستش که میشه یک منبع دیتا ایجاد کرد و اون رو به صورت شبکه بین تمام اجرای شبکه پخش کرد. با این کار دیگر نیازی نیست هر دستگاه به سخت افزاری خاصی متصل باشه چون همه به صورت شبکه به هم متصل هستند.

مثلا داخل شرکت های که نیاز داره کارمنداش با هم در ارتباط باشن، از یک سرور استفاده میکنه تا همه اطلاعات داخل اون ذخیره بشه و واحد های مختلف بتونن در لحظه و بدون دخالت تو کار هم به اطلاعات دسترسی داشته باشن.

یا اینکه کار تیم شبکه رایانه کمک داخل یکی از پروژه های که انجام دادن این بود که یک شرکتی که 40 تا کارمند داشت به جای اینکه برای همه آنها یک کامپیوتر چند میلیونی اسمبل کنند. یک سرور قدرتمند ایجاد کرد و تمام کامپیوتر ها را به آن متصل کرد تا از آن استفاده کنند. این کار باعث کاهش هزینه و بهره‌بری اطلاعات در شرکت های خارجی پیاده سازی میشود که امروزه به لطف کارشناسان شبکه رایانه کمک قابل پیاده سازی است.

🟢هیچ محدودیت جغرافیایی وجود ندارد

تا قبل از دوران کرونا هیچ کس ارتباط شبکه رو جدی نمیگرفت و همه میگفتن به درد کار نمیخوره. اما وقتی که این بیماری فراگیر شد و هیچکس نمیتونست از منزل خارج بشه متوجه قدرت شبکه شدیم که چقدر میتونه فاصله های جغرافیایی رو از بین ببره.

دیگه تمام کارمند ها میتونن راحت و بدون درد سر از خونه به فعالیت های کاری خودشون برسن. از طرف دیگه تمام دانش پژوهان میتونستن بدون هیچ محدودیت جغرافیای سر کلاس حظور داشته باشن و از تحصیلشون عقب نیوفتن و هزاران مورد دیگه.

چگونه از شبکه کامپیوتری استفاده کنیم؟

شبکه کامپیوتری زیرساخت های مختلفی داره که در ادامه این مقاله کامل به اونا هم اشاره میکنیم اما برای استفاده از شبکه کامپیوتری لازمه اول باید بدونیم که برای چه کاری میخواییم از اون استفاده کنیم! عجیب شد نه؟ الان بیشتر توضیح میدم.

مثلا شیوه استفاده از شبکه کامپیوتری داخل شرکت های بزرگ با یک کاربر خانگی فرق میکنه بنابراین در اولین قدم باید بدونیم که قراره با شبکه چیکار کنیم؟ اطلاعات جابهجا کنیم یا برای اینترنت استفاده کنیم یا برای مدیریت اطلاعات استفاده کنیم یا برای هر کاری دیگه ای…

بنابراین در این شرایط پیشنهاد اینه که با یک متخصص شبکه کامپیوتری در ارتباط باشید و مشاوره بگیریم. این مشاوره کامل میتونه کمکمون کنه که ما چی چیزی نیاز داریم و در انتخابمون اشتباه نکنیم.

کاربرد شبکه کامپیوتری چیست؟

از جمله اصلیترین کابردهای شبکه کامپیوتری میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:

🔵اشتراک گذاری اطلاعات در شبکه کامپیوتری

یکی از اصلیترین کاربردهای شبکه کامپیوتری برای کاربران به اشتراک گذاشتن اطلاعات، اپلیکیشنها و فایلها میباشد. افراد میتوانند براحتی پوشه ها، نرم افزارها و داده های خود را به اشتراک گذاشته و با یکدیگر بصورت آنلاین و دورکاری همکاری داشته باشند.

🔵اشتراک گذاشتن سخت افزارها در شبکه

از دیگر کاربردها و ویژگی های شبکه های کامپیوتری، اشتراک گذاری لوازم جانبی و منابع سخت افزاری میباشد. بعنوان مثال تمامی کاربران شبکه رایانه ای میتوانند از یک پرینتر استفاده کرده و این امر موجب کاهش هزینه های یک سازمان خواهد شد.

🔵قابلیت VoIP در شبکه های کامپیوتری

با استفاده از شبکه های رایانه ای و با کمک پروتکل اینترنت (IP)، کاربران میتوانند با دیگر افراد شبکه ارتباط صوتی VoIP برقرار کنند.

🔵برقراری ارتباطات ویدیویی و متنی در شبکه رایانه ای

کاربران یک شبکه ی کامپیوتری میتوانند براحتی با یکدیگر ارتباطات صوتی، ویدیویی و متنی داشته باشند.

اهداف تشکیل شبکه کامپیوتری چیست؟

حال که با تعریف شبکه کامپیوتری چیست آشنا شده اید لازم است اهداف شبکه های کامپیوتری یا رایانه ای را بدانید، از جمله مهمترین مزیت های این شبکه میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:

🟡کوتاه کردن فواصل در شبکه رایانه ای

یکی از اصلی ترین مزیت ها و اهداف شبکه های کامپیوتری از بین بردن فواصل بین افراد و کاربران است بطوری که میتوانید در یک صدم ثانیه با دورترین کاربر در نقطه ی دیگری از دنیا ارتباط برقرار نمایید.

🟡کاهش هزینه ها در انتقال و اشتراک داده ها

با اشتراک منابع و اطلاعات مختلف میتوانید در هزینه های رفت و آمد تا حد قابل توجهی صرفه جویی نمایید.

🟡بالا بودن امنیت شبکه کامپیوتری

استفاده از شبکه های کامپیوتری یکی از روش های ایمن به جهت تبادل اطلاعات میباشد.

🟡اشتراک گذاری منابع در شبکه ها

به اشتراک گذاشتن منابع سخت افزاری و نرم افزاری از دیگر ویژگی های شبکه کامپیوتری میباشد.

🟡دسترسی به انتقال ساده ی اطلاعات

شما میتوانید در یک شبکه کامپیوتری با یک کلیک اطلاعات را به هر نقطه ای از دنیا ارسال نمایید.

انواع شبکه کامپیوتری چیست؟

اکنون که مفهوم شبکه کامپیوتری چیست را بصورت کامل متوجه شده اید بهتر است با انواع شبکه های کامپیوتری نیز آشنا شوید. از جمله انواع شبکه های ارتباطی میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:

• Local Area Network :LAN(شبکه محلی)
•  WAN: Wide Area Network (شبکه گسترده)
• PAN: Personal Area Network (شبکه منطقه شخصی)
• MAN: Metropolitan Area Network (شبکه شهری) 

1. آشنایی با شبکه محلی LAN

در این شبکه سیستم ها در فاصله ی کمی از یکدیگر قرار گرفته اند. معمولا شبکه ی لن در یک مدرسه، ساختمان، مغازه، شرکت یا خانه اجرا میشود.

این شبکه بعنوان رایج ترین شبکه محلی شناخته میشود و برای اتصال از یک رسانه ارتباطی بیسیم (wireless local area network ) و کابلهای کواکسیال بهره میبرد. این شبکه محلی از تکنولوژیهای Ethernet) IEEE 802.3) و WiFi) IEEE 802.11) استفاده میکند. شبکه ی lan بعنوان کوچکترین نوع شبکه از نظر تعداد سیستم و موقعیت جغرافیایی بوده و ارزان قیمت میباشد، علاوه بر این در صورت وجود خطا یا عیب براحتی میتوان شبکه ی محلی را عیب یابی کرده و مشکل را برطرف نمود.

2. معرفی شبکه کامپیوتری گسترده WAN

شبکه ی WAN محدوده ی وسیعی مانند یک کشور یا حتی قاره را پوشش میدهد و قادر است چند شبکه ی محلی را به یکدیگر متصل نماید. در واقع یکی از بزرگترین شبکه های WAN در دنیا، اینترنت میباشد.

در این شبکه ی گسترده اتصال فیزیکی از طریق اتصالات تلفن و مخابراتی انجام خواهد شد. در شبکه های گسترده ی WAN در فواصل طولانی از فناوریهایی از قبیل ATM Frame Relay استفاده میشود. در واقع این شبکه ی جهانی بزرگترین و پیچیده ترین نوع شبکه به حساب می آید.

لازم است بدانید راه اندازی شبکه های WAN نیاز به اخذ مجوزهای قانونی متعددی دارد که تنها به شرکتهای فوق العاده بزرگ یا دولتها اعطا میشود. این شبکه قادر به اتصال شبکه های محلی سازمانها به اینترنت میباشد. از دیگر ویژگیهای این شبکه ی وسیع، میتوان به محدوده ی پوشش گسترده، سرعت انتقال کمتر از شبکه های LAN  و MAN اشاره کرد.

در شبکه ی WAN امکان برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات از یک کشور به کشورهای دیگر امکانپذیر خواهد بود. همچنین عیبیابی در این شبکه سختتر بوده و به زمان بیشتری نیاز دارد.

 3. شبکه شخصی (PAN) در شبکه های کامپیوتری

شبکه های شخصی در واقع شبکه کوچکی است که هدف از راه اندازی آن اتصال دستگاه های رایانه ی شخصی مانند تلفن های هوشمند و لپتاپ ها میباشد. این شبکه ها از lan کوچکتر میباشند. شبکه های شخصی مساحتی در حدود 9 مترمربع را پوشش خواهد داد. در واقع کاربران قادر هستند با سیستمهای رایانه ای شخصی با گوشی، دوربین، لپ تاپ و… شبکه های بیسیم کوچکی را ایجاد نمایند.

4. ویژگی های شبکه کامپیوتری شهری (MAN)

ما در پاسخ به سوال شبکه کامپیوتری چیست اشاره کردیم که به اشتراک دو یا چند سیستم کامپیوتری با هدف اشتراک گذاری نرم افزارها، سخت افزارها و تسهیل ارتباطات شبکه رایانه ای یا کامپیوتری گفته میشود، حال اگر بخواهید این تبادل محدوده ی جغرافیایی وسیعی مانند یک شهر را پوشش دهد باید به سراغ راه اندازی شبکه ی شهری بروید. در حقیقت این شبکه از چندین شبکه ی محلی تشکیل شده اما میتواند محدوده ی وسیعتری مانند یک شهر را پوشش دهد. در حقیقت شبکه کامپیوتری شهری از شبکه ی محلی بزرگتر و از شبکه ی WAN کوچکتر میباشد.

از دیگر ویژگیهای این شبکه میتوان به این نکته اشاره کرد که برای راه اندازی شبکه ی man حتما باید مجوزهای لازم دریافت شده و با مخابرات هماهنگ نمایید. بعنوان مثال اگر یک سازمان دارای چند شعبه در شهرهای مختلف باشد به جهت برقراری ارتباط بین کارمندان نیاز به راه اندازی شبکه ی MAN خواهد بود.

سرعت شبکه ی man در مقایسه با LAN کمتر است و عیبیابی آن سختتر میباشد، توجه داشته باشید که هزینه ی راه اندازی این شبکه بالا بوده و این شبکه در مقایسه با CAN بزرگتر است.